Er is iets vreemds gebeurd met het idee van zelfzorg. We zijn het gaan aankleden met pasteltinten. Het ruikt naar lavendel, klinkt als rustgevende playlists en ziet eruit als iemand die met een kop thee uit het raam staart alsof ze in een Franse arthousefilm speelt. Allemaal prima, begrijp me niet verkeerd. Maar het heeft het begrip ook smaller gemaakt dan het is.

Want zelfzorg is lang niet altijd zacht.

Soms is zelfzorg een afspraak afzeggen waar je eigenlijk al drie dagen tegen opziet. Soms is het eindelijk dat telefoontje plegen waar je al weken omheen danst. Soms is het toegeven dat je niet “gewoon moe” bent, maar leeg. Soms is het iemand teleurstellen zodat je jezelf niet blijft uitputten. En eerlijk: dat voelt zelden als een gezichtsmasker.

Misschien is dat ook waarom zoveel mensen zeggen dat ze “meer aan zelfzorg moeten doen”, maar er niet aan toekomen. Omdat het woord iets gezelligs is gaan betekenen, terwijl de praktijk vaak ongemakkelijk is. Rust nemen klinkt lief, totdat je merkt dat je niet meer weet wie je bent zonder drukte. Grenzen stellen klinkt gezond, totdat iemand daar zichtbaar van schrikt. Voor jezelf kiezen klinkt krachtig, totdat je oude reflexen beginnen te gillen dat je egoïstisch bent.

De lastigste vorm van zelfzorg is meestal niet jezelf verwennen, maar jezelf serieus nemen.

Serieus nemen betekent geloven dat je vermoeidheid niet eerst catastrofaal hoeft te worden om geldig te zijn. Dat je irritatie informatie is. Dat je lichaam geen decorstuk is dat braaf moet meewerken terwijl jij alles eruit perst wat erin zit. We zijn gewend om signalen weg te onderhandelen. Nog even door. Nog één week. Na dit project. Na deze maand. Na de vakantie. Alsof uitputting zich aan onze agenda aanpast.

Maar zelfzorg begint vaak precies daar waar dat onderhandelen stopt.

Niet bij luxe, maar bij eerlijkheid. Niet bij sfeer, maar bij grenzen. Niet bij het perfecte ochtendritueel, maar bij het moment waarop je zegt: zo gaat het niet langer.

Misschien moeten we zelfzorg minder romantiseren. Minder behandelen als een esthetiek, meer als een vorm van zelfrespect. Want soms ziet goed voor jezelf zorgen er niet uit als zachtheid. Soms ziet het eruit als een moeilijk besluit, een gesloten deur, een ongemakkelijk gesprek of een lege agenda waar je eindelijk niet schuldig van wordt.

En misschien is dat wel de eerlijkste versie ervan. Niet de mooie versie. Wel de versie die werkt.