Er zijn van die gerechten die nooit proberen indruk te maken en daar juist hun kracht aan ontlenen. De boterham is daar misschien wel het beste voorbeeld van. Zo gewoon dat we hem bijna niet meer zien, en juist daardoor vaak onderschat. Terwijl er iets diep geruststellends kan zitten in goed brood, goede boter en iets eenvoudigs erop.

Misschien komt dat doordat boterhammen zo weinig theater nodig hebben. Ze horen niet bij een groot diner, vragen geen bijzondere gelegenheid en zijn zelden het onderwerp van opschepperij. Ze zijn er gewoon. Op gewone dagen, op drukke middagen, op momenten dat je geen zin hebt in keuzes en toch iets nodig hebt dat voedt. Eten in zijn meest nuchtere, betrouwbare vorm.

Toch is een boterham zelden alleen praktisch. Een boterham met roomboter en hagelslag kan jeugd zijn. Een snee zuurdesem met gezouten boter en radijs kan ineens chic voelen. Een dubbele boterham met oude kaas en mosterd kan precies de lunch zijn die je nodig had zonder dat je het van tevoren wist. Misschien is dat het mooie: eenvoud sluit genot helemaal niet uit. Integendeel zelfs.

Er zit ook iets democratisch in boterhammen. Ze passen bij haast en bij aandacht. Je kunt ze gedachteloos smeren of er juist een klein ritueel van maken. Mes, plank, brood nog een beetje warm, korst die knispert. De handeling is klein, maar niet betekenisloos. Je maakt iets voor jezelf. Iets dat misschien niet bijzonder klinkt, maar wel precies goed kan zijn.

Soms verlangen we niet naar meer, maar naar minder. Minder prikkels, minder keuzes, minder poespas. Misschien is dat waarom een boterham op sommige dagen bijna luxueus kan aanvoelen: omdat hij niets anders hoeft te zijn dan vertrouwd.

Makkelijk recept: boterham met ricotta, honing en tijm
Besmeer goed brood met ricotta. Druppel er wat honing overheen en eindig met verse tijm en zwarte peper. Eventueel nog wat citroenrasp erbij. Simpel, zacht en net bijzonder genoeg om van een gewone lunch iets fijns te maken.